Thừa cân, béo phì cũng có thể thiếu dinh dưỡng Tùy chọn

[thiendia]

(Dân trí) - “Không phải tất cả các trường hợp dư cân béo phí đều dư thừa dưỡng chất. Dư cân béo phì có thể là hậu quả của việc sử dụng không đủ và đúng tỉ lệ các thành phần dưỡng chất” là quan điểm mới về dinh dưỡng được Hội cân bằng dinh dưỡng châu Âu đưa ra vào tháng 9/2007 vừa qua.

Những thông tin trên được GS Krishnan Sriam, Giám đốc lâm sàng Khoa chăm sóc đặc biệt hậu phẫu, bệnh viện John H. Stroger. Jr, Hoa Kỳ thông báo trong buổi hội thảo “Sức mạnh của liệu pháp dinh dưỡng" tại TPHCM.

Ông cho biết hiện nay, người dân đô thị hay ăn thực phẩm giàu chất béo, chất đường, chất ngọt mà ít ăn các thực phẩm có lợi như trái cây, rau quả và ngũ cốc. Ăn nhiều mà ít vận động thể lực sẽ dẫn đến tình trạng béo phì. Khi số cân vượt quá 20% trọng lượng cơ thể cũng là lúc xuất hiện nguy hiểm cho bản thân. Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới, 15% dân số Việt Nam là người dư cân, béo phì (khoảng 1,2 triệu người).

Ông Krishnan Sriam nói thêm, dư cân chỉ là dư mỡ mà thiếu vitamin. Khi một người thừa cân nhập viện thì lượng mỡ thừa của họ không có giá trị trong việc cung cấp năng lượng. Năng lượng chỉ đến từ chất đạm trong cơ thể. Vậy là họ sẽ bị suy dinh dưỡng. Số người mắc tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng và suy dinh dưỡng tại Việt Nam là khoảng 12,8 triệu người. Nói chung, việc ăn quá nhiều hay quá ít, không hợp lí tỷ lệ các thành phần dinh dưỡng cũng đều không tốt và sẽ dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng. Khi đó, cơ thể sẽ đối mặt với nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, bệnh loãng xương.

Theo GS Sriam, chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân đối là phải đảm bảo có các dưỡng chất tốt cho hệ tim mạch, ít chất béo no, ít cholesteron, không chứa axit béo chuyển đổi; phải có chất xơ, các loại vitamin và khoảng chất với tỉ lệ thích hợp. Các chuyên gia khuyên rằng để có chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân tối thì tỉ lệ thức ăn hằng ngày nên là 5:2:2:2 tương ứng với ngũ cốc, trái cây, rau quả và đạm từ thịt cá.

Hiếu Hiền

[Luong Trung Hung]

Tôi muốn viết thêm cho đề tài "Thừa cân, béo phì cũng có thể thiếu dinh dưỡng" :
Trước hết chúng ta phải biết thế nào là "thừa cân, béo phì" theo quan điểm của Tây-Y ? Theo Tây-Y thỉ cách tính trọng lượng "trung-bình" hay trọng-lượng "lý-tưởng" là : Trọng lượng của cơ-thể chia cho chiều cao bình-phương. Ví-dụ : Cân nặng 60 Ki-lô, chiều cao 1,6m : _____60_____ = 23,43
1,6 X 1,6

Là người nữ , nếu đáp số từ 18 đến 22 được xem như có trọng lượng "lý tưởng".
Là người nam, nếu đáp số từ 20 đến 24 được xem như có trọng lượng "lý tưởng".
Nếu đáp số cao hơn con số đó ít hay nhiều thì được xem như dư cân, thừa ký ít hay nhiếu.
Ngược lại, nếu đáp số thấp hơn con số đó ít hay nhiều thì được xem như "gầy, thiếu cân" ít hay nhiều !

Kế đến, theo ý tôi thì con số "lý tưởng" của Tây-Y không nhất thiết là đúng và có thể dùng để làm "mẩu mực" cho người Thực-Dưỡng vì họ dùng con số "trung-bình" của đa-số người phi-thực-dưỡng để đưa ra con số nói trên; và hầu hết người phi-thực-dưỡng đều có thừa ít nhiều mỡ (chất béo) và nước trong cơ-thể của họ. Trong khi đó thì người thực-dưỡng hầu hết đều "gầy" nếu so với người phi-thực-dưỡng, vì cơ thể của họ không chứa nhiều mỡ và nước.

Để so sánh cho thật đúng thế nào là béo và gầy, chúng ta có thể dùng một động vật rất gần và rất giống con người là con khỉ; và nếu chúng ta bắt 1 con khỉ đang sống trên rừng, vặt sạch lông, chúng ta sẽ thấy trên cơ thể của khỉ chỉ có "da bọc xương và dẩy đầy gân guốc" và chúng ta cũng thừa biết rằng con khỉ rừng mạnh khỏe và nhanh-nhẹn dường nào ? Như vậy người thực-dưỡng (nhất là những người vừa mới nhập môn 1 thời gian thường hay nghe người chung quanh cho là gầy yếu), nên hiểu rằng chúng ta không "gầy" mà những người phi-thực-dưỡng mới chính là những người "béo", ít hay nhiều mà thôi !

Sau cùng tôi không đồng ý với tựa đề "Thừa cân, béo phì cũng có thể thiếu dinh dưỡng" mà phải là "Thừa cân, béo phì là thiếu dinh dưỡng" vì chính Tây-Y đã nhiều lần cảnh báo là những người "dư cân, thừa ký" rất dể mắc các bệnh như : cao áp huyết, dư mỡ máu (cholesteron), tiểu đường, máu nhồi cơ tim, tai-biến mạch máu não, thoái-hóa cột sống, xốp xương, sạn thận, sạn gan, dị-ứng,thấp khớp, sida......và sau cùng là ung-thư ! Tôi cũng muốn dùng một ví-dụ khác là bức tranh có hình "phước lộc thọ"; trong hình này, người tượng trưng cho thọ là hình 1 người rất gầy và thấp lùn...vì những người to béo không thể "thọ"....Và thực tế chúng ta không thể tìm thấy người "to béo" mà "sống thọ" !

Cùng một đề tài "Thừa cân, béo phì" chắc ai cũng thấy là xã-hội chúng ta có quá nhiều người to bụng (mà người miền nam gọi là bụng bự). Thế nào là bụng bự ? Theo tôi nếu vòng bụng gần bằng hay to hơn vòng mông được xem là bụng bự; và nếu người nào mặc quần cần phải có dây đeo vòng lên vai thì được xem như là người "bụng bự"; và "bụng bự" thì được xem như "Thừa cân, béo phì". Bụng bự là kết quả của 1 quá trình tiêu thụ tinh-bột trắng, đường, mỡ, chất béo, bia, rượu, trứng, sữa, hải sản.....Người bụng bự nên thay-đổi thực-phẩm và cách sống của mình càng sớm càng tốt.....nếu không thì cũng sẽ gánh lấy hậu quả khắc nghiệt mà chính Tây-Y đã nhiều lần cảnh-báo cho người "dư cân, thừa ký" như đã nói trên đây !

Để kết luận tôi xin dùng 1 câu ca dao mà tôi có dịp nghe trong chuyến về Việt-Nam : Ngày 13/12/2007, trong dịp tôi về xã Thới-Lai, Quận Ômôn, Tỉnh Cần-Thơ để dự lễ cưới của 1 đứa cháu; trong khi trò chuyện về đề tài "bụng bự" thì tôi có nghe những câu nói rất xúc tích và ấn tượng :
1/Trường đai thì đoản thọ {dây nịch (thắt lưng) càng dài thì tuổi đời càng ngắn}.
2/ "Đừng tưởng bụng bự là sang,
Không khéo sẽ bị sơ gan, tiểu đường"