Thiền sư quan niệm về bệnh? Tùy chọn

[Diệu Minh]

Trong lúc giảng ở Phước Sơn, Ajahn có chơi chữ hóm hỉnh rằng ngài mắc bệnh terminal. Terminal = tàu ga, sân bay, và terminal disease = bệnh nan y.

Ajahn đùa rằng nếu ngài có bệnh gì thì là do di chuyển tàu xe máy bay nhiều quá, nên mắc bệnh ở phi trường thôi. :-D

Ở khía cạnh giáo lý sâu sắc hơn, bệnh nan y (terminal disease) mà Ajahn nói đến là gì? Là Birth, là sự sinh ra.

Sau đây là bài tổng hợp của Trung từ nhiều link bài giảng khác mà Ajahn đã dạy về chủ đề này:

# BỆNH TẬT, TRƯỜNG HỌC VÀ CÁI "LỖI" CỦA BẠN
- Một góc nhìn "tỉnh queo" về cuộc đời theo phong cách Ajahn Brahm

Chào mừng quý vị! Hôm nay chúng ta sẽ nói về những chủ đề "vui vẻ" nhất trên đời: Bệnh tật, Lý do chúng ta ở đây, và Tại sao chúng ta lại sinh ra. Đừng làm mặt nghiêm trọng thế, hãy thư giãn đi nào!

1. Bác sĩ ơi, có điều gì đó... ĐÚNG với tôi rồi!

Trong các buổi pháp thoại, tôi thường hay hỏi khán giả: "Ở đây có ai đã từng bị bệnh chưa? Giơ tay lên nào!" Và quý vị biết không? Hầu hết mọi người đều giơ tay. Điều đó chứng tỏ một chân lý hiển nhiên: Bị bệnh là chuyện bình thường như cân đường hộp sữa!

Vậy mà, thật buồn cười, mỗi khi chúng ta lê bước đến phòng khám, câu đầu tiên chúng ta rên rỉ với bác sĩ là: "Bác sĩ ơi, có điều gì đó KHÔNG ỔN với tôi rồi" (Something is WRONG with me).

Sai bét! Nó chỉ "không ổn" hay "sai" nếu bạn *chưa bao giờ* bị bệnh cơ. Vì thế, một người Phật tử có trí tuệ và hợp lý, lần sau đi khám bệnh, hãy dõng dạc nói: "Bác sĩ ơi, có điều gì đó ĐÚNG với tôi rồi! Tôi lại bị bệnh nữa rồi đây này!" (Something is RIGHT with me).

Cơ thể này là thế đấy. Bản chất của nó là già đi, tan rã và hỏng hóc. Đó là quy luật.

Tôi hay nói đùa rằng, lần tới khi bạn bị cảm cúm hay đau nhức, thay vì than khóc, hãy trở thành một "Sicko". Trong tiếng Anh lóng, sicko là kẻ bệnh hoạn, nhưng ở đây tôi muốn nói là hãy là một "Người bệnh vui vẻ". Hãy tận hưởng sự bệnh tật của bạn! "Ồ, tuyệt vời, hôm nay mình được bệnh! Mình đang sống đúng quy trình rồi!".

Chúng ta thường bị ám ảnh bởi việc Chữa trị (Cure). Nhưng bạn thân mến, bạn không thể lúc nào cũng chữa khỏi bệnh đâu. Mọi sự chữa trị chỉ là tạm thời thôi – cuối cùng thì cái chết vẫn thắng (xin lỗi vì đã làm lộ kết phim nhé!). Nhưng có một thứ bạn luôn làm được, đó là Quan tâm chăm sóc (Care).

Thầy tôi, ngài Ajahn Chah, từng dạy về cái cốc nước. Ngài cầm cái cốc lên và nói: "Hãy nhìn cái cốc này. Với tôi, nó đã vỡ rồi".
Dù hiện tại nó đang lành lặn, nhưng vết nứt đã nằm sẵn trong tương lai của nó. Cơ thể bạn cũng vậy. Nó có một "vết nứt" vô hình tên là "Cái chết". Chính vì nó mong manh, chính vì nó chắc chắn sẽ vỡ, nên chúng ta mới nâng niu và quan tâm chăm sóc nó ngay bây giờ. Đừng đợi nó vỡ rồi mới khóc. Hãy chăm sóc (care), đừng chỉ chăm chăm đòi chữa trị (cure).

Cũng một lần nọ, khi tôi ốm nặng, Ajahn Chah đến thăm và cho tôi một lời động viên "sâu sắc". "Này con, con đang bệnh hả, vậy chỉ có 2 khả năng, hoặc là khỏi bệnh, hoặc là chết thôi."

Vâng, đơn giản chỉ là như vậy thôi, sao ta phải lo nghĩ quá nhiều về chuyện này?!

2. Tại sao chúng ta lại ở đây? (Không phải để làm giàu đâu!)

Nhiều người nghĩ chúng ta đến thế giới này để xây những ngôi nhà to bự, để trở thành ông nọ bà kia, hay thậm chí để xây cái chùa to nhất thế giới.

Không! Xin lỗi nhé, Đức Phật không quan tâm đến mấy chuyện đó.

Chúng ta không ở đây để viết sách, để nổi tiếng hay thậm chí chỉ để tạo phước báu. Chúng ta ở đây để HỌC.

Hãy tưởng tượng cuộc đời này, cái vòng luân hồi (samsara) này, giống như một ngôi trường học khổng lồ. Đức Phật nói về sự tái sinh giống như việc bạn bị đúp lớp, phải quay lại trường học hết lần này đến lần khác.

* Bạn có khôn ngoan chưa? Chưa à? Mời học lại!
* Bạn còn sân giận không? Còn à? Mời học lại lớp "Nhẫn nhục 101"!

Mục đích tối thượng của chúng ta là *Tốt nghiệp*. Chỉ khi bạn hoàn thành bài học – bài học về sự buông bỏ, về vô ngã, về từ bi – bạn mới không cần phải quay lại trường nữa.

Bạn không học bằng cách nghe các ông sư như tôi chém gió đâu. Bạn học bằng cách quay cái "kính thiên văn" của tâm trí ngược lại vào bên trong. Hãy nhìn xem: *Ai là kẻ đang lắng nghe? Ai là kẻ đang cảm thấy khó chịu? Ai là kẻ đang khao khát?* Đó mới là bài học thực sự.

Nhìn từ "chương trình nghị sự của linh hồn" (soul’s agenda), bạn không ở đây để làm một bà mẹ hoàn hảo hay một nhân viên xuất sắc. Bạn ở đây để học cách nhìn mọi thứ - kể cả thất bại và đau khổ - bằng con mắt của trí tuệ. Hiệp hội Phật giáo Tây Úc của chúng tôi cung cấp các "khóa học cấp tốc" để tốt nghiệp khỏi luân hồi đấy, đăng ký ngay kẻo lỡ!

3. Tại sao chúng ta lại sinh ra? (Tin buồn: Là lỗi của bạn!)

Đây là phần khó nghe nhất đây. Ai quyết định việc bạn tái sinh vào cuộc đời đầy rắc rối này?

Chúa trời ư? Số phận ư? Hay do bố mẹ bạn lỡ kế hoạch?

Không. *Là BẠN. Chính bạn!* Đừng có đổ lỗi cho ai cả.

Sự tái sinh vận hành theo quy luật Duyên Khởi và Nhân Quả rất sòng phẳng. Để đi du lịch đến một nơi nào đó (tái sinh), bạn cần hai thứ:

1. Sự khao khát (Desire/Wanting): Bạn *muốn* đi. Bạn muốn tồn tại (hữu ái), bạn thèm khát những trải nghiệm của 5 giác quan. Chính sự ham muốn này dẫn đường.
2. Tiền vé (Karma/Nghiệp): Bạn muốn đi hạng thương gia hay ngồi khoang hành lý? Đó là do Nghiệp của bạn.

Vì vậy, bạn đã tích lũy đủ "tiền vé" (nghiệp) và bạn có một sự khao khát cháy bỏng muốn đi đâu đó. Thế là bùm! Bạn sinh ra.

Và tôi phải nói thẳng: "Bạn đã làm hỏng việc rồi!" (You blew it!).
Việc bạn bị tái sinh nghĩa là bạn đã thất bại trong việc giải thoát ở kiếp trước.

Đức Phật ngồi dưới gốc cây Bồ Đề và truy tìm nguồn gốc của mọi khổ đau (dukkha). Ngài thấy rằng: Già, bệnh, chết là khổ. Nhưng cái gì gây ra già-bệnh-chết? Là Sinh (Birth).

“Jāti-paccayā dukkha” - Khổ đau được gây ra bởi sự sinh.

Nếu bạn không sinh ra, bạn sẽ không già, không bệnh, không bị sếp mắng, không bị kẹt xe.

Vậy nên, tóm lại là:

* Chúng ta sinh ra là do lỗi của chính mình (do khao khát và nghiệp).
* Đã lỡ sinh ra rồi (đã lỡ vào trường học rồi), thì hãy cố mà học cho tốt để tốt nghiệp.
* Và trong khi đang đi học, nếu cơ thể này có bị bệnh, hãy mỉm cười và bảo: "Có điều gì đó ĐÚNG với tôi rồi! Tôi là một sicko vui vẻ!".

Chúc quý vị sớm tốt nghiệp!

Chú thích ảnh: Nhóm hộ tăng may mắn có cơ hội được ngồi thiền với Ajahn dưới một gốc xoài cổ thụ, và "xui" quá, trước đó ko có ai được giẫm phân chó để bón cho gốc xoài này 🥰

https://www.facebook.com/share/1APLHVzotH/?mibextid=wwXIfr