Để đừng... trở thành đệ tử Tùy chọn

[Thelast]

ĐỂ ĐỪNG… TRỞ THÀNH ĐỆ TỬ

Ngay khi ta theo một người nào, là ta không còn theo chân lý nữa.
Chỉ có một cách duy nhất để đạt tới chân lý là làm đệ tử của chân lý mà không qua trung gian của bất cứ ai.
Thế là tôi muốn giải thoát con người để họ hoan ca như chim trời lồng lộng, không có gánh nặng, độc lập, tiêu sái trong niềm tự do đó.

Mỗi khi có dịp hay nói về Krisnamurti, tôi đều nhắc thính giả hay độc giả đề phòng những sai lầm mà tôi có thể mắc phải. Tôi xin độc giả bình luận tôi, đừng e ngại. Tôi không hề tìm kiếm cho mình một uy lực nào ngoài cái uy lực có thể nằm trong chân lý vốn phi thường của những lời tôi nói. Đổi lại, ở kẻ khác, tôi không nhìn nhận uy lực nào khác hơn uy lực ấy.

Tôi tuyên bố rõ ràng rằng: “Tôi không phải là đệ tử của Krishnamurti”. Lời quả quyết đó không phải để lừa dối độc giả, để mượn chước chối bỏ bề ngoài hòng che đậy sự qui thuận ở bên trong. Tôi cũng không mượn đó để cầu cạnh ân huệ của Krisnamurti, nếu Ngài còn giữ vững trong thâm sâu của cõi lòng chứ không phải ở buổi diễn thuyết công khai của Ngài, niềm xác tín đầu tiên Ngài bảo chúng ta là độ đệ của chân lý, chứ không làm đồ đệ của bất cứ một ai, dù của Ngài. Từ niềm xác tín đó, tôi có thể là đệ tử của Ngài vừa không là đệ tử của Ngài.

[Thelast]

Sở dĩ tôi quả quyết tôi là đệ tử của Krisnamurti là vì lẽ đơn giản là tôi không phải là đệ tử của Ngài, chứ không dụng ý gây lý sự hay vì không nhận thấy đức tính phi thường của Người mà tôi không làm đệ tử. Từ hơn hai mươi năm qua, tôi hiến trọn phần cao nhất của tâm tưởng mình vào các tác phẩm của Ngài và những gì tôi nói về Ngài, trong khảo luận hay thuyết trình của tôi, theo tôi nghĩ đã không có chút nghi ngờ nào về niềm cảm phục sâu xa của tôi đối với Ngài, chỗ quan trọng nhất mà tôi đặt vào là con người của Ngài và những lời dạy của Ngài. Nhưng cũng do đó, tôi nhận thấy cái cao cả trong yếu chỉ độc đáo của Krisnamurti là chính cái tự do mà Ngài giao trọn cho ta.

Ngài đã dạy ta rằng không phải đến lúc đau khổ ta mới hoài nghi mà cần phải hoài nghi ngay trong lúc say sưa sung sướng. Cùng một cách gần như thế, tôi dám quả quyết rằng ta không quỳ sụp trước một người có vẻ tầm thường đã đành, mà ta cũng chớ nên quỳ sụp trước một người ta nghĩ họ đứng tuyệt đỉnh trên nhân loại. Không phục luỵ và tôn thờ những kẻ tầm thường, theo chỗ nhận thấy của con mắt phàm tình thì việc ấy rất dễ. Nhưng sự quyến rũ mãnh liệt nhiều khi lại khiến ta dễ dàng kính lạy dưới chân những vị mà sắc diện và dung mạo thoát ra một vẻ thanh tịnh như vượt khỏi cõi trần, ngầm chứa một vẻ đẹp vĩnh cửu. Hơn hết, đức cao cả, đức tính duy nhất giúp con người thoát khỏi vòng nô lệ nghìn đời là cái đức tính vô tư, khiến ta luôn tự do tự tại với nếp trang nghiêm bình tĩnh, đối trước với những người mà cái nhìn yếu hèn và điên đảo của ta, xem họ như thoát tục, cái đức tính khiến ta thấu hiểu rằng khi ta tự buông xuôi cúi mình hứng bụi dưới giày của họ là ta đồng thời bắt đầu khinh một phần cao quí còn lại của con người rồi. Không nên vội vã để ánh sáng của một khuôn mặt che khuất ta đến nỗi ta không còn trông thấy bao khuôn mặt khác.

Tôi tưởng không phải vô ích khi nhấn mạnh điểm ấy. Một thông điệp dù linh động nhân ái tới đâu, nhưng qua thời gian ngắn nó cũng dễ trở thành: “trở thành đá cứng của giáo đường và bàn thạch của giáo điển”, như câu nói đó của Maurice Marge.

[Thelast]

Đúng vậy, nhiều người trước kia luôn ca ngợi Krisnamurti, muốn thấu triệt mọi điều bằng chính khả năng mình, nay họ lại sẵn sàng muốn hiểu sự việc chỉ căn cứ vào mỗi một ông Krisnamurti mà thôi. Trước đây họ ca ngợi con người hùng vĩ chống lại những thánh ngôn tiên tri, nay họ lại muốn biến con người ấy thành một kẻ tiên tri khác. Từ nay họ sẵn sàng theo Ngài bất luận Ngài nói hay làm điều gì. Nghe họ nói ta tưởng như chân lý chỉ xuất hiện trong trần gian bằng một ngõ lối duy nhất là của miệng Ngài thôi. Một quả quyết như thế thực ra là đang huỷ phá những gì còn sót lại trong con người đang bị cấu xé hiện nay vì u mê và ngu muội. Quá rõ ràng là có nhiều thính giả say mê theo con đường của Krisnamurti hơn là theo giáo lý của ngài. Họ muốn nghe ngài nói, gặp ngài và như muốn được sờ vào Ngài! Họ mong được cảm kích chuyển hoá, không phải bằng chân lý bén nhọn của lời nói mà bằng điện lực, bằng ma thuật của sự hiện diện của Ngài. Tôi nghĩ những hành động đó không biểu lộ một tấm lòng kính trọng đơn giản và tự nhiên mà ngầm chứa mầm mống nguy hại vô cùng.

Khi ta chú tâm vào con người sứ giả hơn là vào thông điệp của họ thế là ta mở rộng cửa đón rước hết thảy mọi hạng giáo sĩ. Khi ta cho rằng người kia chẳng những là chứng nhân của chân lý trong đời mà hắn còn là hiện thân của chân lý thì hết thảy những ý kiến của kẻ ấy đều trở thành bắt buộc phải nghe theo, sự tự do của con người phải bị nhấn chìm. Khi ta thấy kẻ nọ chẳng những là vị cứu rỗi của nhân loại mà còn là đấng cứu rỗi độc nhất được chỉ định cho toàn một thời đại lịch sử, người độc nhất thống lãnh một sứ mạng thiêng liêng gì đó, là ta không thể tái tạo một Hội - Quần – Tiên khác nữa cho đấng khác phàm ấy đứng ra làm sứ giả, làm đấng cứu rỗi. Rồi sau đó xuất hiện những nhà thông dịch, rồi tiếp theo là một học thuyết được lập nên. Thế là nền móng của một giáo lý mới liền theo sau.

Dĩ nhiên phàm tình vốn là thế, và mấy điều đơn giản tôi vừa bày tỏ, vạch cho ta thấy những tai hại của bao thái độ mà ta không lấy làm lạ nhưng rất đáng sợ.

Sự tự suy ngẫm thật khó khăn biết bao! Dấn bước trên con đường u ám dày đặc những sợ hãi, những quay cuồng bất định thật là gian lao. Do dó ta hiểu tại sao suốt mấy nghìn năm qua con người đã tạo nên bao nhiều là Thượng Đế giữa nỗi khổ tâm phiền não! Nhưng họ làm như thế là đã giết chết sự tự do quí báu của mình vào những niềm tin hư ảo.

Tất nhiên người ta phải chờ đợi mọi thứ quyến rũ phát sinh ra dưới chân Krisnamurti mà từ nghìn xưa con người không ngớt bị cám dỗ. Và phút chốc, vây quanh Krisnamurti biết bao kẻ mà ý chí sẵn sàng cùn nhụt, những kẻ cuồng tín, những kẻ a dua… Đó là những kẻ mà khi niềm tin của họ càng mạnh thì càng trở nên nguy hiểm.

Xem tiếp:

Cuộc cách mạng thực tại